با توجه به علم امامت، امام حسن(ع) چگونه حاضر به ازدواج با جعده شدند؟ | ناصرون
قالب وردپرس پوسته وردپرس قالب فروشگاهی وردپس

با توجه به علم امامت، امام حسن(ع) چگونه حاضر به ازدواج با جعده شدند؟

با توجه به علم امامت، امام حسن(ع) چگونه حاضر به ازدواج با جعده شدند؟
با توجه به علم امامت، امام حسن(ع) چگونه حاضر به ازدواج با جعده شدند؟

پرسش:

با توجه به علم امامت، چگونه امام حسن مجتبی(ع) حاضر شد با «جعده» ازدواج کند تا بعد قاتل او شود؟

پاسخ:

در این باره اشاره به چند نکته شایان توجه است:

اول: با توجه به فرهنگ آن روزگار، ازدواچ‌ها تنها بر اساس رعایت تناسب و هم‌کفو بودن انجام نمی‌پذیرفت؛ بلکه گاهی برای ادای احترام به یک شخصیت و یا برای ابراز علاقه یک قبیله به یک قبیله دیگر و یا جلوگیری از انتقام قبیله‌ای صورت می‌گرفت. به طوری که اگر طرف مقابل نمی‌پذیرفت، به عنوان رد احترام و گاهی در حد اعلان تنفر و جنگ بود.

بنابراین اگر چه برخی ازدواج‌ها، برای امامان معصوم بسیار سنگین بود؛ ولی بزرگواری شخصیت ایشان موجب می‌شد که آن را بپذیرند. البته آنچه گفته شد، از نگاه زمینی و روابط اجتماعی بود؛ اما از دید دیگر این نوع ازدواج‌ها، یک امتحان الهی برای امت اسلام بود تا بیش از پیش، خیانت و پستی بدخواهان و مظلومیت و بزرگواری معصومان در طول تاریخ نشان داده شود؛ چنان که برای پیامبران گذشته نیز گاهی چنین ازدواج‌های ناموفق رخ می‌داد.

قرآن درباره‌ی همسر نوح و لوط فرموده است: (ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِّلَّذِينَ كَفَرُوا اِمْرَأَةَ نُوحٍ وَاِمْرَأَةَ لُوطٍ كَانَتَا تَحْتَ عَبْدَيْنِ مِنْ عِبَادِنَا صَالِحَيْنِ فَخَانَتَاهُمَا فَلَمْ يُغْنِيَا عَنْهُمَا مِنَ اللَّهِ شَيْئًا وَقِيلَ ادْخُلَا النَّارَ مَعَ الدَّاخِلِينَ)۱ ؛ «خدا برای کسانی که کفر ورزیده‌اند، زن نوح و زن لوط را مثل آورده که هر دو در نکاح دو بنده از بندگان شایسته ما بودند و به آنها خیانت کردند و کاری از دست [شوهران] آنها در برابر خدا ساخته نبود و گفته شد با داخل شوندگان، به آتش داخل شوید».

بنابراین امکان دارد، برخی بتوانند ارتباطی نزدیک – همچون ارتباط زناشویی – با پیامبر یا امام داشته باشند؛ اما با سوء اختیار خود، به راه کفر و گناه بروند و بدفرجامی شوند که جعده نیز این چنین بود. او به امام خیانت کرد و چون امام الگوی مردم بود، تا لحظه آخر با او رفتار عادی داشت و از علم لدنی خود استفاده نکرد.۲

دوم: در مورد علم امامان – علیهم السلام – نیز نکاتی را باید مد نظر قرار داد:

۱-۲. پیامبر(ص) و ائمه اطهار – علیهم السلام – در مسائل عادی، فردی و امور اجتماعی، موظف به استفاده از علم عادی بوده‌اند. از این رو همواره در این گونه مسائل، از شیوه‌های معمولی تحقیق و کسب آگاهی نموده و بر اساس آن عمل می‌کردند.

سرّ این مسئله نیز آن است که آنان، الگوی بشریت‌اند و اگر در مسیر زندگی و حرکت‌های اجتماعی، راهی غیر از این بپویند، دیگر جنبه‌ی اسوه بودن خود را از دست خواهند داد و جهانیان – به بهانه آنکه آنان با علم لدنی عمل می‌کردند – از حرکت‌های سازنده، انقلابی و اصلاحی باز خواهند ایستاد.

۲-۲. برخی بر این عقیده‌اند: علم غیب برای پیامبران و امامان شأنی است؛ یعنی، چنان نیست که این علم همواره، هر چیزی را در اختیار آنان قرار دهد.

۳-۲. علم غیب، گاهی به واقع محتوم و تغییر ناپذیر تعلق می‌گیرد. بنابراین بعضی از چیزهایی که پیامبر و امامان از طریق غیبی می‌دانند، همان چیزی است که حتماً واقع خواهد شد. این گونه آگاهی، چیزی نیست که با آن بتوان تغییری ایجاد کرد و سرنوشت چیزی را تغییر داد. نکته دیگر آنکه بین علم لدنی و علم معمولی، تفاوت اساسی وجود دارد و آن اینکه علم لدنی معیار و میزان تکلیف نیست. علم ائمه طاهرین – علیهم السلام – در بعضی از مسائل – از جمله شهادت خود – از این قبیل بوده است؛ برعکس علم عادی که زمینه‌اش برای امامان – علیهم السلام – بر اساس همین علم، گاهی به کاری دست می‌زدند و گاهی از کارهایی پرهیز می‌کردند.۳

پی‌نوشت‌هاــــــــــــــ

  1. تحریم/آیه ۱۰.
  2. جهت مطالعه‌ی بیشتر ر.ک: حسن(ع) کیست/فضل الله کمپانی/چاپ سوم؛ فلسفه‌ی صلح امام حسن(ع)/محمد مقیمی/چاپ اول؛ زندگانی امام حسن(ع)/باقر شریف قریشی/ترجمه فخرالدین رازی/تهران/مؤسسه بعثت/چاپ اول/۱۳۷۶ ش.
  3. نظر علامه طباطبایی به نقل از استاد جوادی آملی در درس تفسیر؛ منبع: پرسش‌ها و پاسخ‌های دانشجویی ویژه ماه مبارک رمضان/گروه مؤلفان/قم/دفتر نشر معارف/چاپ پنجم (ویراست دوم)/زمستان ۱۳۸۵/صص ۲۰۶-۲۰۴.

مطالب مرتبط

2 نظر

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *