غدير در قرآن | ناصرون
قالب وردپرس پوسته وردپرس قالب فروشگاهی وردپس

غدير در قرآن

غدير در قران كريم
غدير در قران كريم

غدير در قرآن

مفسرين عالم اسلام و كساني‌كه با روح قرآن ارتباط دارند و در طول عمر سعي بر آن داشته‌اند كه آيات الهي را شرح كنند، در لا به‌لاي مباحث تفسيري در سه آيه شريفه ماجراي غدير را مطرح كرده‌اند. پانزده نفر از عالمان اهل سنت نيز در سه جاي قرآن ماجراي غدير را نقل مي‌كنند و جميع مفسران شيعي در اين سه موضع اتفاق اين ماجرا را مطرح مي‌كنند كه در سه آيه شريفه قرآن جاي پاي جريان غدير ديده مي‌شود و آثار آن مشهود است، آيه نخست اين كريمه الهي الهي است:

يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ ۱

«اى پيامبر آنچه از جانب پروردگارت به سوى تو نازل شده ابلاغ كن و اگر نكنى پيامش را نرسانده‏اى و خدا تو را از [گزند] مردم نگاه مى‏‌دارد آرى خدا گروه كافران را هدايت نمى‌‏كند.»

اين آيه شريفه را بزرگان عالم تفسير (از اهل سنت) كساني چون طبري، و جلال الدّين سيوطي و در متأخرين افرادي چون آلوسي بغداي با آن زاويه ديدي كه در تفسير دارد، يا قرطبي اندلسي و ديگر بزرگان عالم تفسير مانند ثعالبي، ذيل اين آيه ماجراي غدير را مطرح كرده‌اند. اين يك موضع از مواردي است كه در قرآن كريم جاي پاي غدير را مي بينيم. آيه ديگري كه مفّسرين به همين كم و كيف پيرامون آن سخن گفته‌اند؛ اين آيه‌ي شريف است:

… الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا …۲

«… امروز، دين شما را كامل كردم؛ و نعمت خود را بر شما تمام نمودم؛ و اسلام را به عنوان آيين (جاودانِ) شما پذيرفتم… »

در اين روز خدا دين را به كمال و قله نهايي مي‌رساند و در ادامه آنچه كه در دين به عنوان حقايق ديني وجود دارد، زنجيره پاياني پيوند مي‌شود و خداوند نعمت را بر مسلمين تمام مي‌كند، به لحاظ اين كه دين كامل و نعمت تمام مي‌شود پس چه چيزي بهتر از آن كه اسلام تا ابديت ديني جاودان و باقي شد. مفسرين معتقدند اين دو آيه شريفه در يك هفته نازل شده و مصادف با آن ماجراي با عظمت و آن هفته برون آمدن نبيّ مكرم از مكه به سوي مدينه‌ي منوره در حجة الوداع است كه اين اتفاق نظر تمامي مفسرين است و بزرگاني كه اسامي آنان را بر شمردم نيز نزول آيات مذكور را در اين يك هفته مي‌دانند.

حال آنچه پيغمبر بايد ابلاغ آن نمايد چيست كه اگر ابلاغ نشود، رسالت پيامبري را انجام نداده است؟ آنچه موجب تكميل دين مي‌شود كه خدا تا امروز نگفته و دين كامل نشده چه چيز و چه مسأله‌ي مهمي است؟ مي‌بينيم از اين مقطع تاريخ تا پايان عمر پيغمبر كه قدري فزونتر از دو ماه است؛ هيچ حكم اساسي و مسأله مهمي بر پيغمبر مكرّم اسلام نازل نمي‌شود، الا فروع مختصري از مبحث ارث كه حاوي مسائلي جزئي در اين باب است و آنگاه رسول خدا نقاب در خاك فرو مي‌كشد و سر بر تيره تراب مي‌نهد و روح بلند مرتبه‌اش به ملكوت الهي پرواز و عروج مي‌كند؛ پس آنچه موجب اكمال دين و اتمام نعمت مي‌گردد كه معادل و مساوي با مجموع رسالت و تبليغ نبيّ مكرم اسلام مي‌باشد. به اتفاق‌نظر اين بزرگان تفسير چيزي فراتر از اين حرف‌ها است و چيزي نيست كه كس بتواند انكار آن كند و بتنواند از تعظيم شأن آن بكاهد.

آيه سومي كه در تفسير مطرح است آيه ذيل است:

سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ۳

«تقاضا كننده‌اي تقاضاي عذابي كرد كه واقع شد!»

در اين آيه سؤال كرد فردي از عذابي كه واقع شد. در اين جا باز همين جمع مفسيرين كه برشمرده شد، آيه را ناظر به ماجرايي مي‌دانند كه بعد از گرفتن بيعت براي اميرالمؤمنين، شخصي به نام حارث بن نعمان فهري با دوازده نفر از يارانش از آن اعراب داراي جمود (اعرابي كه در اوج جمود و قساوت بودند) محضر نبي مكرم آمد و گفت يا رسول الله! تو گفته‌اي كه خدا واحد است؟ حضرت فرمودند، آري گفته‌ام. گفت: از پيش خودت گفتي يا خدا اين حرف را به تو گفته است؟

خداي من فرموده است.

يا رسول الله! آيا تو از پيش خودت اين فرد (علي) را به ولايت نصب كردي يا از سوي خدا؟

حضرت فرمود خداي من چنين امر كرده است. آنگاه حارث سر را بلند كرد و گفت: خدايا! اگر حق است و علي بايد ولي من باشد، سنگي از آسمان بر سر من بيايد تا بميرم و ولايت علي را نبينم و به رسول خدا پشت كرد و گامي بيش فاصله نگرفته بود كه به شهادت تاريخ، سنگي از آسمان به زير فرود آمد و بر فرق نحس او وارد گرديد و او به هلاكت رسيد.

مفسرين در ذيل آيه‌ي مذكور اين ماجرا را نقل مي‌كنند. پس خداوند سبحان طيّ سه جا در قرآن بحث غدير را گشوده است.

پي‌نوشت‌ها ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

۱. مائده/۳.

۲. المائده/۳.

۳. المعارج/۱.

منبع: خمّ ولايت/محمد علي انصاري/ انتشارات بيان هدايت نور/چاپ دوم/ دي ماه ۱۳۸۳.

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *