اوصاف قلب در قرآن كريم | ناصرون
قالب وردپرس پوسته وردپرس قالب فروشگاهی وردپس

اوصاف قلب در قرآن كريم

اوصاف قلب در قرآن كريم

اوصاف قلب‏ در قرآن كريم
خَتَمَ اللَّهُ عَلَى‏ قُلُوبِهِمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ وَعَلَى‏ أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ (بقره، ۷)
خداوند بر دلها و برگوش آنان مهر زده است و در برابر چشمانشان پرده‏اى است و براى آنان عذابى بزرگ است.
مراد از قلب در قرآن، روح و مركز ادراكات است. سه نوع قلب را قرآن معرّفى مى ‏كند:
۱. قلب سليم، ۲. قلب منيب، ۳. قلب مريض.
ويژگى ‏هاى قلب سليم
الف) قلبى كه جز خدا در آن نيست. «ليس فيه احد سواه» «۱»
ب) قلبى كه پيرو راهنماى حقّ، توبه كننده از گناه و تسليم حقّ باشد. «۲»
ج) قلبى كه از حبّ دنيا، سالم باشد. «۳»
د) قلبى كه با ياد خدا، آرام گيرد. «۴»
ه) قلبى كه در برابر خداوند، خاشع است. «۵»
البتّه قلب مؤمن، هم با ياد خداوند آرام مى ‏گيرد و هم از قهر او مى ‏ترسد. «اذا ذُكر اللّه وَجِلَت قلوبهم» «۶»
همانند كودكى كه هم در كنار پدر و مادر آرامش دارد و هم از آنان حساب مى ‏برد.
و)قرآن درباره روز قيامت مى ‏فرمايد: «يَومَ لايَنفَعُ مالٌ و لا بَنُونَ الّا مَن اتَى اللّهَ بِقَلبٍ سَلِيمٍ» «۷»
روزى ‏كه مال وفرزند به درد انسان نمى‏ خورد وتنها وسيله نجات او قلب سليم است.
براى آشنايى و شناخت قلب سالم و روح پاك، ابتدا شناخت بيمارى ‏هاى آن و دورى از آنها لازم است، يعنى قلب سليم، ثمره جهاد اكبر و مبارزه با نفس و امراض نفسانى است. لذا قرآن درباره منافقان و شهوت‏رانان و بهانه‏گيران با جمله «فى‏ قُلُوبِهِم مَرَضٌ» «۸» از نداشتن قلب سالم آنان سخن به ميان آورده است.

ويژگى قلب منيب‏
قلب منيب، آن است كه بعد از توجّه به انحراف و خلاف، توبه و انابه كرده، به سوى خدا باز گردد. از ويژگى بارز آن، تغيير حالات در رفتار و گفتار انسان است.
خداوند در آيات قرآنى، نُه صفت براى قلب كفّار بيان كرده است:
الف) انكار حقايق. «قُلوبُهم مُنكِرة» «۹»
ب) تعصّب نابجا. «فى قلوبهم الحَميّة» «۱۰»
ج) انحراف و گمراهى. «صَرفَ اللّه قُلوبهم» «۱۱»
د) سنگدلى و قساوت. «فَويلٌ لِلقاسيَة قلوبهم» «۱۲»
ه) بى‏ خاصيتى و مرگ. «لاتَسمعُ المَوتى» «۱۳»
و) آلودگى و زنگار. «بَل رانَ على قلوبهم» «۱۴»
ز) بيمار و مريض. «فى قلوبهم مَرض» «۱۵»
ح) كم ظرفيتى. «يجعلْ صَدره ضَيّقاً» «۱۶»
ط) كوردلى و نفهمى. «طَبع اللّه عليها بكفرهم» «۱۷»

ويژگى ‏هاى قلب مريض
الف) قلبى كه از خدا غافل است ولايق رهبرى نيست. «لاتُطِع مَن اغفَلنا قَلبه» «۱۸»
ب) دلى كه دنبال فتنه و دستاويز شبهه‏ ها مى ‏گردد. «فامّا الذّين فى قلوبهم زَيغ فَيَتبعون ما تشابه منه ابتغاء الفتنة» «۱۹»
ج) دلى كه قساوت دارد. «جعلنا قلوبهم قاسية» «۲۰»
د) دلى كه زنگار گرفته است. «بل ران على قلوبهم ما كانوا يكسبون» «۲۱»
ه) دلى كه مهر خورده است. «طبع اللّه عليها بكفرهم» «۲۲»
قلب انسان، متغيّر و تأثيرپذير است؛ لذا مؤمنان اين‏چنين دعا مى ‏كنند: «رَبّنا لاتُزغ قلوبنا بعد اذ هَديتنا» «۲۳»
خدايا! دلهاى ما را بعد از آنكه هدايت نمودى، منحرف مساز.
امام صادق عليه السلام فرمودند: اين دعا (آيه) را زياد بگوييد و خود را از انحراف در امان ندانيد. «۲۴»

در سوره بقره مى‏ خوانيم: «واتّقوا اللّه و يعلّمكم اللّه» «۲۵»
تقوا پيشه كنيد و خدا به شما تعليم مى‏ دهد. آرى، قلب انسان همچون آئينه است كه اگر غبار آن را برطرف كنيم، نور خدا در آن جلوه مى ‏كند. شناخت و معرفت هم دل پاك و روحيه سالم مى‏ خواهد تا چه رسد به وحى كه عالى‏ ترين مقام است
پس مواظب قلب هاي پاكمان باشيم!
_________________________________________________
پي نوشت:
(۱). نورالثقلين، ج ۴، ص ۵۷.
(۲). نهج‏ البلاغه، خطبه ۲۱۴.
(۳). تفسير صافى.
(۴). فتح، ۴.
(۵). حديد، ۱۶.
(۶). انفال، ۲.
(۷). سوره‏ شعراء، آيه ۸۸ و ۸۹
(۸). سوره ‏بقره، آيه ۱۰
(۹). نحل، ۲۲.
(۱۰). فتح، ۲۶.
(۱۱). توبه، ۱۲۷.
(۱۲). زمر، ۲۲.
(۱۳). روم، ۵۲.
(۱۴). مُطفّفين، ۱۴.
(۱۵). بقره، ۱۰.
(۱۶). انعام، ۱۲۵.
(۱۷). نساء، ۱۵۵.
(۱۸). كهف، ۲۸.
(۱۹). آل‏عمران، ۷.
(۲۰). مائده، ۱۳.
(۲۱). مطففين، ۱۴.
(۲۲). نساء، ۱۵۵.
(۲۳). آل‏عمران، ۸.
(۲۴). تفسير نورالثقلين.
(۲۵). سوره بقره، آيه ۲۸۲

منبع: كتاب پرتوي از نور، كتاب اصول عقايد

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *